انجمن علمی مهندسی صنایع دانشگاه پیام نور مشهد

سند چشم انداز جامع علمی انجمن

نوشته شده در : دوشنبه 22 آذر 1387 | ساعت : 00:00:00 | توسط : sanecity | بازدید : 816

بسمه تعالی

به: کلیه دانشجویان عضو انجمن علمی مهندسی صنایع

موضوع: سند چشم انداز جامع انجمن علمی مهندسی صنایع

یک دانشجوی مهندسی صنایع عضو انجمن علمی و فعال در برنامه های گوناگون آن ، پس از پایان تحصیلات دوره کارشناسی می تواند :

√مسلط به تعاریف و کلیات مهندسی صنایع

√مسلط به گرایشات مختلف مهندسی صنایع در مقطع کارشناسی و کاربردی سازی آن در صنعت

√دارای دانش آکادمیک کافی در زمینه(های)شغلی خود

√آشنا با گرایشات مختلف دوره تحصیلات تکمیلی(منابع، مواد امتحانی و ...)و آماده آزمون کارشناسی ارشد

√خلاق

√دارای تفکر فراگیر و سیستمی

√با ذهنی کنجکاو و یادگیر

√دارای توانایی رهبری گروه

√دارای تفکر بهره وری و توانایی بهبود مستمر

√با مدیریت زمان قوی

√آشنا با روانشناسی و طرز برخورد با طیفهای مختلف افراد

√دارای مهارت کلامی بالا و اهل بحث

√کار آفرین

√محقق و پژوهشگر

√متعهد، آرمان اندیش ، با نشاط و با اراده

√آشنا با استانداردهای جهانی در زمینه کاری خود

√آشنا با نرم افزارهای تخصصی مهندسی صنایع

√مسلط بر زمینه های کاری مهندسی صنایع

√توانا بر شناسایی مشکلات موردی و محیط های کاری و ریشه یابی علل آنها

√آشنا به فضای صنعت استان و شهر بومی خود

√و دارای اطلاعات کاملاً به روز از دستاوردهای علمی و عملی کشور وجهان در زمینه های مختلف رشته خود باشد.

شورای سیاستگذاری انجمن علمی مهندسی صنایع

«مقدمه»

نظم نداشتن درانجام فعاليتهاي دانشجويي يكي از مشكلاتي است كه اغلب تشكلهاي دانشجويي وبخصوص انجمن هاي علمي باآن روبرو هستند. اغلبِ اين تشكلها به دليل نداشتن هدفي مشخص واز پيش تعيين شده، دچار روزمرگي در فعاليتهاي دانشجويي خود هستند. از ديگرسو ،عدم توجه كافي به نيازها و خواسته های اصلی دانشجويان، به عنوان متخصصاني كه درآينده نزديك چرخه اداره كشور به آنها سپرده خواهد شد، باعث شده است كه انجمن هاي علمي با عدم استقبال كافي از طرف دانشجويان در فعاليت هاي خود مواجه شوند.

انجمن علمي مهندسي صنايع دانشگاه پيام نور مشهد پس از يك سال از تأسيس خود با توجه به مواد عنوان شده وبراي نظم بخشي ،بالابردن كارايي ونيز اثر بخشي فعاليت هاي خود درارديبهشت ماه 1387اقدام به تهيه وتدوين سند چشم انداز راهبردي خود نمود كه پس از تكميل ، ازابتداي مهر ماه 1387 وارد فاز عملياتي واجرايي دربرنامه هاي انجمن گرديد. توجه به خصوصيات يك مهندس صنايع ازجنبه هاي مختلف فردي،اجتماعي ومهارتي و...،توجه به نقاط ضعف وقوت فعاليت های تشكلي و فضاي حاكم بردانشگاه، توجه به تمامي دوران تحصيلي دانشجويان مهندسي صنايع دردوره كارشناسي، توجه به تعاريف و اصول مهندسي صنايع ،توجه به فضاي بومي دانشگاهي ونيز راهبردهاي ارائه شده جهت اجرايي شدن چشم انداز، از جمله ويژگي هايي است كه مي تون براي اين سند نام برد. مسلماً اصلي ترين وظيفه شوراهاي مركزي ادوار مختلف انجمن علمي مهندسي صنايع همانا حرکت در جهت اجرايي نمودن اين سياستها مي باشد.اين بدان معنا نيست كه خلاقيت ونوآوري درمديريت انجمن ناديده گرفته شده بلكه به معناي نظم دهي وهدفمند نمودن فعاليت وهم پوشاني مديريت هاي مختلف انجمن هاي علمي مهندسي صنايع وعدم انجام كار بيهوده وموازي براي دانشجويان می باشد. اميد است با توجه كافي تمامي دانشجويان عضو انجمن علمي مهندسي صنايع وبا نظارت تمامي آنان به اجرايي شدن تمامي موارد بيان شده دراين سند چشم انداز راهبردي، مهندسيني آگاه، خلاق،كارآفرين ، متعهد ومتخصص را به كشور معرفي نماييم.

شوراي سياست گذاري انجمن علمي مهندسي صنايع

مهرماه 87

بخش اول

ضرورت تدوين سند چشم انداز

1.ممانعت از پريشاني امور: اولين اثري كه يك سند چشم انداز داردآنست كه از پريشاني امور دركارها و فعاليت ها جلوگيري مي كند. از جمله مشكلاتي كه درسازمان ها ومراكز دولتي وغير دولتي به وضوح مي توان ديد نبود برنامه اي طولاني مدت وكاربردي وبومي است. اين چنين برنامه اي با مشخص كردن اصول ومباني اصلي شركت وسازمان مربوطه موجب مي شودكه باروي كارآمدن گروه هاي مختلف وافرادگوناگون با تيپ هاي مختلف فكري و در هرزماني، اولويت هاي سازمان رعايت شود واصطلاحاً با پديده هايي مانند مديريت اتوبوسي مواجه نشويم وتمامي كارهاي تعريف شده براساس مباني واصولي ثابت كه همان مباني شركت است انجام گيرد.

2. مشخص كردن شفاف اهداف: بعضاً گروها وتشكل هايي را مي توان ديد كه ازعده اي هم فكر وهم عقيده تشكيل شده اند كه در ذهن اهدافي نزديك به هم براي گروه متصوراند اما به دليل مشخص نكردن دقيق اهداف، دراجرا با مشكلات عدیده اي روبرو مي شوند و مشاهده مي شودكه در رده هاي سازمان گاهی اقداماتي صورت مي گيردكه با اصول اوليه سازمان مغايرت دارد. ازطرفي مشخص كردن دقيق اهداف مي تواند به بازخوردگيري از فعاليت ها و شناخت بهتر از شرايط موجود وتفاوت هاي آن با وضعيت مطلوب كمك كند.

3.جلوگيري ازجوگرفتگي درامور:گاهي اوقات گروه تصميم به كار مي گيرد وتمام امكانات خود را براي تحقق اين امر بكار مي گيرد درحالي كه براي اعضاي گروه اين فرصت مقايسه وتدبير وجود ندارد كه آيا انجام اين كار اولويت دارد؟ و اينكه آيا براي انجام اين كارنيازبه برنامه هاي مكمل وپيش نياز نيست؟واينجاست كه ضرورت برنامه اي بلند مدت وپويا جلوه مي نمايد تا با انجام يك كار و علیرغم خستگي نيروها اين احساس وجود نداشته باشدكه گروه درجا زده وعملاً اقدام مؤثري صورت نگرفته است.

4.آسان تر تعريف كردن كارها: درواقع وجود برنامه ای بلند مدت و كارا موجب مي شود تا مدير یا شورای مدیریت مجموعه بتواند درزمان هاي كوتاه راحت تر وبهتر‹‹تعريف كار›› كند. وجود يك سند چشم انداز راهبردي باعث مي شود تا درهر برهه از زمان وفعاليت با نگاهي به مباني واصول ديده شده درسند ، شرايط وامكانات موجود و وظايف تعين شده درآن، بتوان راحت تركارهاي جزيي واقدامات اجرايي را انتخاب كرد. در واقع اين سند و وظايف تعيين شده درآن موجب مي گردد تا بسياري ازگزينه هاي عملياتي از بين بروند و يا در اولويت هاي بعدي قرار بگيرند.

بخش دوم

روش تدوين

پس از مصوبه دومين شوراي مركزي انجمن علمي مهندسي صنايع مبني برتدوين چشم اندازي 4 ساله براي هدفمند نمودن ، نظم بخشي، بالابردن كارايي واثربخشي فعاليت هاي انجمن علمي مهندسي صنايع، گروهي متشكل از افراد باسابقه وصاحب نظر از اعضاي انجمن مسئول تدوين اين سند چشم انداز گرديدند. درجلسات مختلف اين كارگروه در مورد مشكلات و معضلات موجود درفضاي دانشگاهي و راهكارهاي حل آنها بحث وتبادل نظر شد. سپس با توجه به راهكارهاي ارائه شده دركارگروه، دقت در تعاريف ، اصول ومباني فكري مهندسي صنايع، شناسايي زمينه هاي كاري وتحقيقاتي رشته، توجه ودقت به نظر اساتيد وتوصيه هاي آنان وتوجه به خصوصيات اخلاقي و رفتاري مهندسين صنايع، سند چشم انداز راهبردي انجمن علمي مهندسي صنايع درچهار بخش مهارتهاي ابتدايي،تحصيلات آكادميك وتكميلي، ويژگي هاي شخصيتي و مهارتهاي كاري تدوين وابلاغ گرديد.

بخش سوم

ديدگاههاي حاكم برتشكيل سند چشم انداز

اين بخش درواقع ازبررسي مشكلات و معضلات موجود درفضاي دانشگاهي وآكادميك وارائه راهكارهايی براي حل اين مشكلات به وجودآمده است كه به راهكارهاي ديده شده توسط كارگروهِ تدوين چشم انداز دربخش هاي اصلي سند اشاره شده است:

1.كم كردن فاصله بين فضاي دانشگاهي ومحيط كاري مهندسي صنايع

 2.ارتباط مستمر با مراكزعلمي و پژوهشي  وانجمن هاي علمي ديگر دانشگاهها

3.پيگيري مشكلات صنعت دراستان با ارائه راهكارهاي بومي وكاربردي

4. ارتقاي نمرات وتقويت علاقه دانشجويان به كسب نمرات بالا و تحصيلات تكميلي

5. بالا بردن انگيزه در اساتيد دانشگاه

6.ارائه راهكارهاي بومي براي ارتقاي سطح علمي دانشجويان دانشگاه پيام نور

7.ايجاد فرهنگ كار تيمي درسطوح مختلف

بخش چهارم

راهبردهاي سند چشم اندازجامع

4ساله(9ترمه) انجمن علمي مهندسي صنايع

پس از بررسي هاي گوناگون و مطالعه تعاريف و اصول و ديدگاههاي حاكم بر مهندسي صنايع، مشخصه هاي يك مهندس صنايعِ فارغ التحصيل در دوره كارشناسي به 4 بخش « مهارتهاي ابتدايي،ويژگي هاي شخصيتي، تحصيلات آكادميك و دانشگاهي و مهارتهاي كاري » تقسيم و در هر بخش براي رسيدن به اين مؤلفه ها راهكارهايي ارائه گرديده است. درواقع اين بخش مشخص كننده مختصات راهي است كه دانشجوي مهندسي صنايع دانشگاه پیام نور مشهد بايد آن را در4سال(يا9ترم)بگذراند تا آموزش هاي لازم را براي ورود به صنعت يا حضور در تحصيلات تكميلي بدست آورد.

الف) مهارتهاي ابتدايي:

 مسلماً اكثريت قريب به اتفاق دانشجويان جديد الورود هررشته به جوِ حاكم برفضاي دانشگاه، معضلات ومشكلات موجود و سيستم هاي حاكم بر دانشگاه آشنايي كافي را ندارند. همچنين اكثر این دانشجويان  اطلاعات كافي و واقعي درمورد كليات رشته را در دست ندارند .در دانشگاه پيام نور، رشته مهندسي صنايع بدون گرايش ارائه شده است. بنابراين دانشجويان ورودي جديد بايد از همان ابتدای راه با گرايش هاي مختلف اين رشته و توانايي و استعدادهای فردي كه هرگرايش به آن نياز دارد آشنا شده و با ديدي باز به انتخاب دروس اختياري كه مشخص كننده گرايش فرد است بپردازند. بنابراين ترم اول دربرنامه تحصيلي يك دانشجوي مهندسي صنايع بايد در برگيرنده آشنايي با كليات رشته مهندسي صنايع(اينكه مهندسي صنايع چيست؟ مهندس صنايع كيست؟)ومسلط به گرايشهای مختلف رشته مهندسي صنايع در دوره كارشناسي و نحوه كاربرد هريك درصنعت باشد. پس يك دانشجوي مهندسي صنايع درترم اول خود مي تواند علاوه بر آشنايي با فضاي دانشگاه:

1.      مسلط به تعاريف وكليات مهندسي صنايع

2.      مسلط به گرايشات مختلف مهندسي صنايع درمقطع كارشناسي وكاربردي سازي آن درصنعت

 باشد .

وجود كلمه مسلط حاكي ازآنست كه تمامي زواياي موجود در هر قسمت بايد توسط دانشجو بررسي شود.

برخي از راهكارهاي اين بخش:

1. ارائه جزوه (کتابچه) براي معرفي کامل مهندسي صنايع به دانشجويان جديد الورود.

 2. برگزاري همايش جهت آشنايي با موارد ذكر شده يا ارائه CD همايش هاي برگزار شده با همين موضوع

 3.معرفي كاملي از گرايش ها و... ازطريق نشريه ،برد،سايت و...

4.توجيه كامل ورودي هاي جديد درباره شيوه آموزش دانشگاه از طريق همايش و ويژه نامه ها و...

5. ...

ب) تحصيلات آكادميك وتكميلي:

 مسلماً دروس ارائه شده در دانشگاه پايه وشالوده علمي مناسبي براي دانشجويان است. البته براي ورود به صنعت اين دانسته ها كافي نيست اما تسلط بر دروس پايه وتخصصي دانشگاهي مي تواند پايه ديگر اطلاعات تكميلي باشد كه دانشجويان بايد آنان را از منابع اطلاعاتي بدست آورند. بنابراين با توجه به دروس ارائه شده بايد از همان ترم هاي ابتدايي به اين بخش توجه ويژه نمود البته با توجه به شرايط دانشگاه پيام نور بايد دراين قسمت اهتمام بيشتري صورت گيرد. همچنين براي آن دسته از دانشجوياني كه مي خواهند وارد تحصيلات تكميلي شوند بايد زمينه ها و اطلاعات كافي را درگرايشات مختلف و آزمون كارشناسي ارشد ايجادكرد تا با ديدي باز و اطلاعات مناسب وارد مقطع بالاتر شوند. آغاز اين مرحله از كار براي دانشجويان مي تواند ترم 5 تحصيلي باشد كه با آشنايي گرايش هاي كارشناسي ارشد آغاز گردد وتا مرحله آزمون كارشناسي ارشد ادامه يابد. بنابراين يك دانشجوي مهندسي صنايع عضو انجمن درطول دوران تحصيلي كارشناسي خود مي تواند:

1.مسلط به دروس آكادميك دانشگاهي

2.آشنا با گرايشات مختلف دوره تحصيلات تكميلي(منابع،موادامتحاني و...) و نيز آماده شركت در آزمون كارشناسي ارشد باشد.

وجود كلمه مسلط درمورد اول نشان دهنده لزوم بررسي همه جانبه دروس دانشگاهي واستفاده از ديگركتب مربوط به موضوع مي باشد.

برخي از راهكارهاي اين بخش:

1.تشكيل حلقه هاي مباحثات دانشجويي درهر درس

 2.تقدير ازدانشجويان برتر در هر ترم

3.برگزاري كلاس هاي رفع اشكال وحل التمرين دروس تخصصي

 4.تشويق اساتيد به برگزاري امتحات ميان ترم و يا دادن پروژه تحقيقاتي مرتبط وتأثير آن در نمره پايان ترم

5. بالابردن انگيزه در اساتيد دانشگاه ازطريق تقدير از اساتيد برتر و پيگيري مشكلات آنها ودعوت از آنان در جلسات انجمن و استفاده از تجارب آنان.

6. برگزاري كلاسهاي توجيهي وهمايش در مورد تحصيلات تكميلي و گرايش هاي آن(منابع،دروس و...)
7. برگزاري كنكورهاي آزمايشي درسطح دانشگاه.

8. ...

ج)ويژگي هاي شخصيتي:

انجام هر كاري فارغ از هرزمينه اي كه باشد به يك سري ويژگي ها نيازمند است. بدين معنا كه افراد شاغل درآن شغل براي موفقيت وانجام هرچه بهتر آنها بايد آن ويژگي ها را دارا باشند. مهندسي صنايع نيز از جمله رشته هايي است كه به استعداد ها و ويژگي هاي خاصي نيازمند است . خلاق بودن، تفكر سيستماتيك، توانايي اداره گروه و... از آن جمله اند كه دانشجويان مهندسي صنايع بايد درطول دوره تحصيل خود به اين ويژگي ها دست يابند تا درانجام وظايف مهندسي خود موفق شوند. اين ويژگي ها را مي توان از ترم 2 به بعد و به مرور زمان در9-8 ترم تحصيلي بدست آورد.

 بنابراين يك دانشجوي مهندسي صنايع عضو انجمن پس از پايان تحصيلات دوره كارشناسي مي تواند:

1. خلاق

 2. داراي تفكر سيستمي

3. با ذهني كنجكاو و يادگير

4. داراي توانايي رهبري گروه

5. داراي تفكر بهره وري و توانايي بهبود مستمر

6. دارای مدیریت زمان قوي

7. آشنايي با روانشناسي و طرز برخورد با طيف هاي مختلف افراد

8. داراي مهارت كلامي بالا

9. كارآفرين

10. محقق وپژوهشگر

 11. متعهد آرمان انديش با نشاط و بااراده

 باشد.

برخي از راهكارهاي اين بخش:

1.      ايجاد گروه ها وتيم هاي كاري

2.      برگزاري دوره هاي مهارت هاي اجتماعي ،كنترل استرس و...

3.      برگزاري دوره هاي كارآفريني ومهارت هاي شغلي

4.      برگزاري كنفرانس هاي داخلي جهت تشويق دانشجويان به تحقيق وپژوهش

5.      ...

د) زمينه هاي كاري:

مهم ترين واثر گذارترين بخش اين سند، زمينه هاي كاري مهندسي صنايع است. مسلماً هر دانشجوي مهندسي صنايع پس از دوره كارشناسي يا مقاطع بالاتر تحصيلي بالاخره وارد فضاي كار خواهد شد و در واقع دراين فضا بايد آموزه هاي تئوريك خود را عملاً به اجرا در آورد. بنابراين اگر در دوران دانشجويي و تحصيلي خود نتواند مهارت هاي لازم و كافي را در زمينه هاي مختلف كاري مورد علاقه خودكسب كند در آن مرحله به مشكل جدي بر خواهد خورد. درواقع يكي از اصلی ترين معضلات بيكاري فارغ التحصيلان دانشگاهي، نداشتن تجربه وتوانايي كافي دراين بخش است.گستردگي زمينه هاي كاري نيز بسيار زياد است كه بايد برطبق صنعت بومي محل زندگي خود اولويت هاي مهارتي دراين بخش كسب گردد. ايزو، برنامه ريزي استراتژيك، مديريت توليد، مديريت پروژه، مهندسي لجستيك، سيستم هاي توليد وكيفيت، سيستم هاي اطلاعاتي، مهندسي سيستم هاي بهره وري ، طراحي فرآيند ها و ساختارهاي سازماني (6 سیگما، مهندسي معكوس، مهندسي مجدد) تحقيق درعمليات، ارزيابي كار و زمان، مديريت منابع انساني، مهندسي مالي و هزينه،T&M  ، DOE ، هزينه هاي كيفيت و... ازجمله زمينه هاي كاري مي باشند. اين زمينه ها بايد از ترم 2تا پايان تحصيلات و به بر اساس علاقه مندی و اولویت، مورد توجه قرار گيرند.

بنابراين يك دانشجوي مهندسي صنايع عضو انجمن پس از پايان تحصيلات دوره كارشناسي مي تواند:

1.      آشنا با استانداردهاي جهاني در زمينه هاي كاري خود

2.      آشنا با نرم افزار هاي تخصصي مهندسي صنايع درزمينه هاي مختلف كاري

 3. مسلط بر زمينه هاي مختلف كاري

 4. توانا بر شناسايي مشكلات موردي و محيط هاي کاری و ريشه يابي علل آنها

5. آشنا به فضای صنعت استان وشهر بومي خود

 6. داراي اطلاعات كاملاً به روز از دستاوردهاي علمي وعملي كشور و جهان در زمينه هاي مختلف مهندسی صنايع

باشد.

برخي از راهكارهاي اين بخش:

1.      برگزاري كارگاههاي آموزشي و دوره هاي كوتاه مدت با موضوعات مرتبط با زمينه هاي كاري.

2.      شركت دركنفرانس هاي معتبر كشوري و بين المللي.

3.      برگزاري جلسات مشترك با دفاتر انجمن علمي صنايع ايران در مشهد ومركز توسعه بومي استان.

4.      ارتباط مستمر با پارك علم وفناوري استان.

5.      ارتباط با سازمان صنايع و معادن و ساير نهادهاي مرتبط.

6.      تشكيل جلسات مشترك با حضور مديران صنايع استان و صنعتگران در جهت تعريف و رفع مشكلات .

7.      تشكيل گروه هاي تحقيقاتي در مورد موشكافي صنعت يا مركز صنعتي خاص جهت ارائه تجارب موفق وبيان مشكلات.

8.      بازديد علمي از محيط هاي صنعتي بصورت هدفمند و مستمر.

9.      برگزاري كلاسهاي نرم افزاري تخصصي صنايع.

10.  تعريف پروژه هاي مشترك با مديران صنايع.

11.  ...

بخش پنجم

توصيه هايي براي اجراي هرچه بهتر سند:

1. درابتداي هر دوره يا هرسال تحصيلي دانشجویان عضو انجمن با وروديهاي مختلفي كه در رشته مهندسي صنايع وجود دارند شناسايي شوند(مثلاًورودي 85،86 و...) سپس وضعيت موجود در هرگروه و افراد آن ورودي را مشخص نموده و براي رسيدن به مطلوب براي هر گروه ورودي، برنامه يك ساله تدوين شود.

2. براي انجام كارها، گروه هاي مختلف كاري تعريف و هم پوشاني لازم بین گروهها انجام گيرد.

3. درهر قسمت از سند چشم انداز و در هر دوره كاري ، تهديد ها، فرصت ها، نقاط ضعف و قوت و ابزارها شناسايي گردد.

4. هر شوراي مركزي درانجام فعاليت هاي دوره خود از تجربيات شوراي مركزي قبل استفاده نمايد و از تمامي محتويات برنامه هاي انجام گرفته تا اين دوره اطلاعات لازم را بدست آورد.

5. راهكارهاي ارائه شده کامل نيستند ومي توان به فراخور ابزار ها و امکانات از ديگر راهكارها نيز بهره برد.

6. سعي شود مشاركت قريب به اتفاق دانشجويان درانجام فعاليت ها جلب گردد.

7.تقسيم كارها به درستی انجام گيرد.

8. از آموزه های تئوریک مهندسي صنايع در مديريت انجمن و مدیریت گروه های مختلف کاری بهره گرفته شود.