انجمن علمی مهندسی صنایع دانشگاه پیام نور مشهد

تمرين خودشناسي پيش از ورود به بازار کار

نوشته شده در : پنجشنبه 13 آبان 1388 | ساعت : 12:29:48 | توسط : admin | بازدید : 313

بي‌شک مهم‌ترين کارکرد تحصيلات عالي و طي دوره‌هاي مختلف آموزشي اعم از نظري يا عملي، ورود به حيطه‌اي گسترده‌تر با عنوان بازار کار و مقابله با چالش‌هاي مختلف فردي و اجتماعي در اين عرصه پررقابت است. امروزه با پيشرفت فناوري و دگرگوني بافت سنتي جوامع، صنايع مختلف به عنوان شالوده اقتصاد جامعه، نگاهي متفاوت به مفهوم کار يا حرفه دارند و حتي تعابير و تعاريف متفاوت يا جديدي از نيروي حرفه‌اي ونقش او در شکوفايي اقتصاد ارائه مي‌کنند...

بي‌شک مهم‌ترين کارکرد تحصيلات عالي و طي دوره‌هاي مختلف آموزشي اعم از نظري يا عملي، ورود به حيطه‌اي گسترده‌تر با عنوان بازار کار و مقابله با چالش‌هاي مختلف فردي و اجتماعي در اين عرصه پررقابت است. امروزه با پيشرفت فناوري و دگرگوني بافت سنتي جوامع، صنايع مختلف به عنوان شالوده اقتصاد جامعه، نگاهي متفاوت به مفهوم کار يا حرفه دارند و حتي تعابير و تعاريف متفاوت يا جديدي از نيروي حرفه‌اي ونقش او در شکوفايي اقتصاد ارائه مي‌کنند.


امکان تکميل درخواست‌هاي شغلي در سايت شرکت‌هاي مختلف تجاري، استخدام آنلاين، مصاحبه‌هاي ويدئويي يا اينترنتي، دسترسي به تست‌هاي روان‌شناسي رايج براي مشاغل مختلف، همگي حاکي از وجود مطالباتي جديد در بازار کار، فشرده‌تر شدن رقابت براي ورود به اين بازار و نيز شکل‌گيري تعاريف جديدي از مسووليت‌هاي حرفه‌اي است که دورنماي متفاوتي از بازار کار حتي در مقايسه با 2 دهه پيش براي فارغ‌التحصيلان مي‌آفريند.

در همين خصوص مشاوره حرفه‌اي، آموزش مهارت‌هاي لازم براي کاريابي در قرن 21 وحتي ارائه چشم اندازي از بازار مشاغل مختلف، امروزه، نقش مهمي‌در آموزش دانشگاهي پيش از فارغ‌التحصيلي دارد که در بسياري از کشورهاي خارجي اين موضوع، به عهده بخش خدمات کاريابي و مشاوره در دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالي است.



از آنجا که بازار کار در ايران طي چند سال اخير متاثر از بسياري از تغيير و تحولات بازار کار بين‌المللي بوده است، آموزش مهارت‌هاي لازم در زمينه کاريابي و بحث‌هايي از اين دست همچون شيوه تنظيم رزومه، آمادگي براي مصاحبه، اهداف شغلي، رضايت از حرفه، يافتن شغل مورد نظر و... نگاهي جهاني به بازار کار در همه ابعاد مي‌تواند کمک موثري براي کساني باشد که سوداي ورود به اين عرصه‌ها را در سر دارند.



خودتان را بشناسيد



تصميم‌گيري براي شغل آينده، نخستين گام حرفه‌اي فارغ‌التحصيلان براي ورود به بازار کار است که تا حد زيادي متاثر از علايق و استعدادهاي فرد جوياي کار، رشته تحصيلي او در دانشگاه، انتظارات او از شغل خويش و بسياري از فاکتورهاي ديگر است. اگر هنوز بر سر انتخاب حرفه‌اي که برايتان مناسب است مردد هستيد، قطعا به زمان بيشتري براي شناخت خودتان نياز داريد و چنانچه تحصيلات عالي خود را شروع نکرده‌ايد، اما به چشم‌اندازهاي حرفه‌اي خود مي‌انديشيد بايد وقت بيشتري صرف مطالعه رشته‌هاي مختلف، بازار کار آنها، مشورت با ديگران و برآورد بودجه خود براي تحصيل کنيد.



يافتن يک شغل مناسب يا حتي تصميم‌گيري براي شغل آينده مانند هر فعاليت روزمره ديگري همچون تحصيل، نيازمند يک برنامه‌ريزي مناسب است و شناخت خويشتن يا به عبارتي بهتر، شناختي که خودتان از خودتان (و نه ديگران از شما) داريد، گام اول در اين برنامه‌ريزي شغلي يا حرفه‌اي است. براي شناخت بهتر خودتان به علايق خود فکر کنيد و به تجارب لذت‌بخش خود از انجام کارهاي مختلف بينديشيد. طي 4 سال گذشته، از انجام چه نوع فعاليت‌هايي لذت برده‌ايد؟



مهارت‌ها، نقاط مثبت و علايق خود را بشناسيد و در يک کلام به آن چيزي فکر کنيد که شما را بر سر ذوق مي‌آورد. هنگام در نظر گرفتن هر يک از اين فاکتورها به محدوديت‌ها و مزايا و معايبي فکر کنيد که هر يک از اين فعاليت‌ها يا مشاغل براي شما ايجاب مي‌کنند؛ به عنوان مثال، محدوديت‌هايي نظير دور بودن از خانواده يا معايبي نظير شب کار بودن، سروکار داشتن با مواد شيميايي خاص، متحمل شدن شرايط جغرافيايي خاص، خطرآفرين بودن برخي مشاغل و... و سپس با در نظر گرفتن اين گونه عوامل، توانايي‌هاي خود را در نظر بگيريد.



اين توانايي‌ها مي‌توانند شامل توانايي‌هاي فردي يا توانايي‌‌هايي به لحاظ داشتن دانش فني، نظري يا عملي لازم براي کار باشند. اگر تحصيلات عالي خود را به پايان رسانده‌ايد به اين فکر کنيد که آموخته‌هاي شما پاسخگوي نيازها و مسووليت‌هاي حرفه‌اي تان خواهد بود؟ اگر اينچنين نيست، بايد در چه نوع دوره‌هاي آمادگي لازم پيش از آغاز به کار شرکت کنيد؟ کلاس‌هاي رايانه، گرافيک، مترجمي‌متون بازرگاني؟ شايد هم لازم باشد به سراغ تحصيلات عالي‌تر همچون کارشناسي ارشد (اگر مدرک کارشناسي داريد) ، کارداني (اگر مدرک ديپلم داريد) و... برويد.



در حالت دوم، اگر هنوز در مرحله ورود به دانشگاه و انتخاب رشته هستيد با در نظر گرفتن فاکتورهاي ياد شده و با توجه به علايق و استعدادهاي خود به رشته تحصيلي مورد نظر خود بينديشيد و در مورد دانشگاه‌ها ومراکزي که اين رشته را ارائه مي‌کنند با ديگران مشورت کنيد. آموزش بسياري از رشته‌ها به دانشگاه‌هاي خاص محدود نمي‌شود.



به عنوان مثال ممکن است تحصيل در يک مرکز فني، حرفه‌اي يا يک مرکز علمي کاربردي، تضميني بر موفقيت حرفه‌اي شما باشد، در صورتي که تحصيل همان رشته در يک دانشگاه، کلاسيک و صرفا مبتني برآموزش نظري، راه آينده شما را هموار نکند.



در انتخاب نوع دانشگاه بر اساس بودجه مالي خود دقت کنيد. در کشورهايي مثل انگليس که دانشجويان براي تحصيل دانشگاهي، متحمل وام‌هاي دانشجويي کلاني مي‌شوند بازپرداخت اين وام‌ها پس از فارغ‌التحصيلي دغدغه بزرگي است که گاه مانع يافتن شغل دلخواه يا تحمل شرايط ناخواسته حرفه‌اي مي‌شوند. نکته ديگري که بايد مد نظر قرار دهيد بازار بين‌المللي شغل مورد علاقه‌تان است.



به عنوان مثال، برخي مشاغل محدود به بازارهاي داخلي و محلي و برخي ديگر در همه کشورهاي دنيا مورد نياز هستند. همچنين ميزان نياز به فارغ‌التحصيلان برخي رشته‌ها در برخي کشورها محسوس‌تر و در کشورهاي ديگر کمتر است.



بنابر آمار رسمي‌اتحاديه استخدام‌کنندگان فارغ‌التحصيلان دانشگاهي در بريتانيا، استخدام از فارغ‌التحصيلان در سال 2008 در مقايسه با سال 2007 ،5/11 درصد افزايش داشته و اين به معناي رونق بازار کار بين‌المللي است، اما در عين حال نياز به فارغ‌التحصيلان جوياي کار در برخي مشاغل همچون ارتباطات و فناوري، اطلاع‌رساني و نيز مهندسي بيشتر و حقوق پرداختي در برخي مشاغل نظير کارهاي حقوقي وشرکت‌هاي تجاري در زمينه نفت، مديران مالي و شرکت‌هاي مشاوره افزون‌تر خواهد بود.



انتشار آماري از اين نوع مي‌‌تواند تا حدي چشم‌اندازي از آينده حرفه‌اي‌تان را نشان دهد در حکم مشاوري امين براي شما عمل کند. در شناخت بهتر خود و انتخاب حرفه مناسب مي‌توانيد از تست‌هاي مختلف روان‌شناسي موجود در اينترنت و يا کتاب‌هاي روان‌شناسي مرتبط با مشاغل مختلف کمک بگيريد و مهارت‌هاي خود را در حوزه‌هايي خاص همچون رياضيات و محاسبه، استدلال و... بهتر کشف کنيد.



از بسياري از اين گونه تست‌ها در مصاحبه‌هاي شغلي يا به هنگام گلچين نيروهاي حرفه‌اي براي مشاغل مختلف استفاده مي‌شود واز همين رو آشنايي با اين تست‌ها مي‌تواند مفيد واقع شود. علاوه بر آنچه گفته شد، مراکز مشاوره و کاريابي با هدف هدايت شما به شغل مورد نظرتان، يافتن استعدادها وعلايق حرفه‌اي‌تان يا حتي يافتن فرصت‌هاي مختلف شغلي وجود دارند که بسياري از آنها خدمات خود را به صورت آنلاين، روي اينترنت ارائه مي‌کنند.



به عنوان مثال، شما با ورود به سايت اين‌گونه شرکت‌ها و مراکز کاريابي، با انبوهي از شغل‌هاي مختلف مواجه خواهيد شد که پس از انتخاب شغل مورد نظرتان و نيز پرکردن فرم‌هايي در ارتباط با مشخصات فردي، تحصيلات و حقوق درخواستي‌شان، کارفرمايان مختلف به شما معرفي مي‌شوند و با آنها در ارتباط مستقيم قرار خواهيد گرفت.



تقريباً تمامي‌دانشگاه‌هاي خارجي، داراي دپارتمان يا بخش مشاوره و کاريابي هستند که به دانشجويان يا فارغ‌التحصيلان خود خدمات اينچنيني و اغلب به صورت رايگان ارائه مي‌کنند. ‌‌‌



‌براي يافتن شغل مورد نظر خود، همچنين مشاغل پاره‌وقت يا کارآموزي را نيز مد نظر قرار دهيد. در بسياري از مواقع، داشتن تجربه کاري کوتاه‌مدت يا بدون حقوق مي‌تواند به شما در يافتن شغل مورد نظرتان و نيز شناخت بهتر خودتان کمک کند تا پس از کسب اين تجربه نسبت به يافتن يک شغل مناسب با مزاياي خوب اقدام کنيد. در يافتن شغل مورد نظراين نکته‌هاي نهايي را هم مد نظر قرار دهيد:



1- از دوستان و خانواده کمک بگيريد. آنها مي‌توانند بيشترين آشنايي را به خصوصيات و توانايي‌‌هاي شما داشته باشند و به عنوان حامياني قابل اعتماد، شما را تشويق يا از انجام شغلي که براي شما مناسب نيست منصرف کنند.



2- براي يافتن شغل و شناخت بهتر خودتان وقت صرف کنيد. انتظار نداشته باشيد ظرف چند روز يا چند هفته شغل مناسبتان را پيدا کنيد.



3- جستجوي خود را وسعت بخشيد. از وسايل مختلف ارتباط جمعي همچون رايانه و مراجعه به سايت‌هاي مختلف کاريابي بيشترين کمک را بگيريد.



4- منظم باشيد و فهرستي از همه مشاغلي که براي داشتن آنها اقدام کرده‌ايد، افرادي که با آنها صحبت کرده‌ايد يا پاسخي که از آنها دريافت کرده‌ايد تهيه کنيد. با تهيه اين فهرست به نقاط ضعف خود به خاطر از دست دادن برخي مشاغل نظيرمصاحبه ضعيف، رزومه ناقص و... آشنا خواهيد شد.



5- بکوشيد با افرادي که در شغل مورد نظر شما کار مي‌کنند آشنا شويد واز آنها براي استخدام، بالا بردن توانايي‌هاي حرفه‌اي و نيز تجربه‌آموزي کمک بگيريد.